Karakter Boyutu :
Yrd.Doç.Dr.Fevzi Er

FINDIK PİYASASINDA REKOLTE SENARYOLARI

10 Eylül 2014 - 17:27

                                              

                                      fevzier@dogruakademikdanismanlik.com

Rekoltenin düşmesiyle yükselen fındık fiyatı üreticinin gelir elde etmesini sağlamıyor. Çünkü Mazot, gübre ve ilaç fiyatlarının yüksek olması üreticilerin üretim maliyetlerini arttırmıştır. Fındık piyasasında oluşan 10.50 kg/TL.’nin düşük olduğunu, fındıkta piyasa fiyatının 14.10TL.olması gerektiği kanaatindeyim. Fındık fiyatının ortaya çıkmasında don olayının etkisi olmuştur.  Don afeti öncesi ve sonrasında açıklanan rekolte tahminlerine dayalı olarak üretim maliyetine enflasyon tahmini, kar marjını ve gerçek gelir payı eklendiğinde bu yıl fındık fiyatı 14.10TL.olmalıdır.

400 bin üreticisi ve 8 milyon insanın geçim kaynağı olan ve ayın zamanda dünya fındığının %75’ini üreten Türkiye üzerinde tütüne benzer senaryoların hazırlandığını görmek lazım. Oltan Gıda’nın satılmasından sonra dünya çikolata üreticilerinin Türkiye’deki fındık alıcısı şirketlerle görüşmeler yaptığını ve bazı fındık üretici şirketlerini satın alma noktasına geldikleri anlaşılmaktadır. Her yıl fındık rekolte senaryolarına bağlı fiyat baskısı altında olan üreticilerin 4-5 ihracatçı şirketin tekeline girerek mağduriyetler artacaktır. Bundan sonraki yıllarda ihracatçı firmaların fındık piyasasında etkileri artacak ve piyasayı istedikleri gibi yönlendireceklerdir. Tütünde olduğu gibi fındıkta da üretici para kazanamayacak ve birçok aile üretimden çıkacaktır.  Dünyada fındık üreten ülkelerin üretim payları ve miktarlar grafikte göstererek genel bir değerlendirme yapalım. 

       

 

 

 

 

              Ülkeler                            2010                       2011                 2012                            2013

 

            ---------                            ---------                  _______            --------                          ---------

              Türkiye                          600.000                430.000             740.000                        600.000

               İtalya                               90.000                128.000               84.000                        120.000

               ABD                                 25.401                  34.927               32.000                          35.000

               Azerbeycan                    29.454                  32.922               40.000                          35.000

               Gürcistan                       28.800                   31.100               28.000                          30.000

               İspanya                          15.100                   17.579                16.000                         19.500  

               Diğer                               66.674                   67.529               25.000                          25.000

             ____________________________________________________________________

              DÜNYA                          855.699                 742.997             965.000                        864.500

            ________________________________________________________________

Dünya fındık üretim miktarları(ton), Kaynak: FAO . NOT: 2014 yılı fındık rekoltenin 430.000 

ton olacağı tahmin ediliyor. 

 Yukarıdaki tabloların verileri incelendiğinde bugün için fındık üretiminde Türkiye’ye rakip olacak ülke olmadığını görüyoruz. Ancak, fındık piyasası gündeme geldiğinde hemen rekolte öne çıkıyor ve senaryolar buna göre hazırlanıyor. Bunun tedbiri alınmaz ise, rekabet koşulları ve rekolte oyunları uluslararası piyasada Türkiye’yi zora sokacaktır. Çünkü Fındık sanayinde yeterli yerde değiliz.   İç fındık olarak ihraç ettiğimiz ülkeler gıda sanayinde hammadde olarak kullanıyor ve başka Ülkelere sanayi ürünü(çikolata, fındık ezmesi, fındık cipsi vb.) olarak ihraç ediyor.

Özetlersek; Fındık fiyatının düşük veya yüksek olmasının ihracatı etkilemediğini Karadeniz İhracatçılar Birliği Genel Sekreterliği’nin kayıtları incelendiğinde 10 yıllık ortalama satışın 350 bin ton/yıl olduğu görülecektir. Bu durumda yapılacak şey, fındık üretim verimliliğini ve kalitesini arttırmaktır. Uzun yıllardan beri fındık ihracatımızın %85’i Avrupa ülkelerine yapıyoruz. Bu durum, Türkiye fındığına olan güveni ifade etmektedir. Bu yönde fındığın kalitesini artırarak güveni diğer ülkelere de yaymalıyız. Diğer yandan fındık alıcılarının uzun vadeli plan yapmalarına yönelik fiyat ve stok garantisi verilmelidir. Verilen bu garanti, fındık tüketimini arttıracak ve üretime yön verecektir. 

Yüzde 1-1,5 kar marjıyla çalışan fındık sanayicisi bir taraftan mevsimsel sorunlarla boğuşurken diğer yandan maliyet sorunlarıyla uğraşmak zorunda kalıyor. Rekolte senaryolarını gündeme getiren piyasa oyuncularının ödeme sürelerini uzatma ihtimalleri var. Bunun sonucunda fındık üreticisinin maliyetleri artacak ve sektörden çıkışları hızlandıracaktır. Bunu önlemek için fındık konusunu politik araç olarak kullanmadan fındık tesislerini modernize edip tüketici taleplerine cevap verecek düzeyde iç piyasayı düzenleyerek dünya piyasasında pazar payımızı arttırmaya yönelik projelerle devletin etkin piyasa kuralları devreye girmelidir. 

  • Yorumlar0
  • Onay Bekleyenler0

Bu konu hakkında siz ne düşünüyorsunuz ?

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
Tüm Yazılarını Göster
DÜZCE HAVA DURUMU