Karakter Boyutu :
Yrd.Doç.Dr.Fevzi Er

FINDIK PİYASASINDAKİ GERÇEKLER

27 Ağustos 2015 - 12:46

Fındık üreticisi fındığını kime satacak?, fındık fiyatı nasıl oluşacak?, fındık ihracatını kim yapacak?. Düzce’deki fındık üreticilerine bu sorular soruldu. Bu sorulara alınan cevaplar ise, ihracatın yabancı şirketlerin eline geçmesi ve gelecek yıllarda yabancı şirketlerin fındık ihracatında daha fazla etkin olabileceği düşüncesinin fındık üreticilerini tedirgin ettiği konusunda fikir birliği oluşmuş. Fındık Türkiye’de üretiliyor, borsası Hamburg’da. Bu yanlışlık fındık üreticileri tarafından hep dile getirilmiştir. Geldiğimiz noktada, Türkiye fiyat belirlemede gücünü tamamen kaybediyor. Son gelişmeler Türkiye’de üretilen fındığın fiyatında ve ihracatında yabancı şirketlerin etkisi artacağını gösteriyor. Rekoltenin düşmesiyle yükselen fındık fiyatı sürdürülebilir olmadığı için üreticilere güven vermiyor. Çünkü Mazot, gübre ve ilaç fiyatlarının yüksek olması üreticilerin üretim maliyetlerini arttırmaktadır. Fındık üreticilerini temsil eden çeşitli kuruluşların 2015 yılı için fındık rekoltesi ile ilgili tahminler dikkate alındığında bu yıl rekoltenin 600bin ton dolayında olacağı anlaşılmaktadır. Geçen yıl fındık fiyatının belirlenmesinde etkili olan don olayının etkisi devam etmektedir. Üretimi olumsuz etkileyen tüm faktörler göz önünde bulundurularak açıklanan rekolte tahminlerine dayalı olarak üretim maliyetine enflasyon tahmini, kar marjını ve gerçek gelir payı eklendiğinde bu yıl fındık piyasasının açılış fiyatının15.30TL.olması gerektiği kanaatindeyim. Dünya fındığının %76’sını üreten Türkiye’de rekolte oyunlarıyla tütüne benzer senaryoların hazırlandığını görmek lazım. Her yıl fındık rekolte senaryolarına bağlı fiyat baskısı altında olan üreticilerin ihracatçı şirketlerin tekeline girerek mağduriyetler artıyor. Bundan sonraki yıllarda ihracatçı firmaların fındık piyasasında etkileri artacak ve piyasayı istedikleri gibi yönlendireceklerdir. Tütünde olduğu gibi fındıkta da üretici para kazanamayacak ve toprağını elde çıkarmak zorunda kalarak fındık üretimi bitme noktasına gelecektir. Fındık üreticisini rahatlatmak için İtalya’da olduğu gibi en az gelecek üç yıl için garanti fındık fiyatının belirlenmesi gerekiyor. Türkiye’de yetiştirilen fındıkta verim sorunu vardır. Fındık yetiştiren ülkelerde dekar başına verim ortalama 200 kilogram dolayında iken ülkemizde dekar başına verim 75 kilogramdır. Gençleştirme, toprak derinliğini artırma, sertifikalı fidan kullanma ve bahçeleri yenileme gibi tekniklerle verim arttırılarak dekar başına daha fazla gelir elde edilebilir. Diğer yandan ‘’Tük fındığı’’ tanıtım faaliyetleri yoğunlaştırılmalıdır. Uluslararası piyasada fındık önemli bir ürün haline gelmiştir. Çikolata ve gıda sanayi piyasasında talep edilen fındığı dünya ithalatının dörtte üçünü ülkemiz yetiştiriyor. Türkiye son 5 yılda yapılan fındık ihracatından 10 milyar dolar gelir elde etmiştir. Üreticilerin geçen yıldan fındık devir stokları yoktur. Bu yıl 450 bin ton dolayında iç fındık ihraç edileceği ve ihracatın iç tüketimi kısıtlayabileceği tahmin edilmektedir. Bu nedenle üreticilerin fındığı ihtiyacı kadar satmaları ve emanete vermemeleri doğru olacaktır. Üreticiler sabırlı olurlar 15 Ağustos tarihinden önce toplamazlar ve piyasa hareketlerini takip edebilirlerse fındıklarını gerçek fiyatla satabilirler. Fındık üreticilerinin kafasını karıştıran rekolte söylemlerinin ortadan kalkması kaliteli fındığın her an piyasada olmasına bağlıdır. Bu nedenle gerçek fındık piyasasının oluşması ve üreticinin hak ettiği geliri elde edebilmesi için lisanslı depoculuğu yaygınlaştırarak uygulamaya konulması gerekmektedir.

  • Yorumlar0
  • Onay Bekleyenler0

Bu konu hakkında siz ne düşünüyorsunuz ?

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
Tüm Yazılarını Göster
DÜZCE HAVA DURUMU