Orta Doğu’da İran merkezli savaşın giderek derinleşmesi, yalnızca bölgesel değil küresel ölçekte ekonomik dengeleri sarsmaya başladı. Uzmanlar, çatışmaların uzaması halinde dünya genelinde enflasyonun hızla yükseleceği ve özellikle dar gelirli kesimlerin gıda ve temel yaşam maliyetlerinde ciddi artışlarla karşı karşıya kalacağı uyarısında bulunuyor.
Uluslararası kuruluşlar ve ekonomistler, savaşın en büyük etkisinin enerji fiyatları üzerinden hissedildiğini belirtiyor. Petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkması ve doğal gaz fiyatlarındaki sert artış, üretim maliyetlerini doğrudan yukarı çekiyor. Bu durumun zincirleme şekilde gıda, ulaşım ve sanayi ürünlerine zam olarak yansıdığı ifade ediliyor.
Ekonomistlere göre enerji fiyatlarındaki her artış, küresel enflasyonu tetikliyor ve ekonomik büyümeyi yavaşlatıyor. IMF verilerine göre, enerji maliyetlerindeki kalıcı yükseliş hem enflasyonu artırıyor hem de dünya ekonomisinde küçülmeye yol açıyor.
Savaşın etkileri özellikle enerjiye bağımlı ülkelerde daha sert hissediliyor. Avrupa ve Asya’da enflasyonun yükselmesi, merkez bankalarını faiz artırımı gibi sert önlemler almaya zorlarken, bu durum ekonomik büyümeyi daha da baskılıyor.
Uzmanlar, en büyük riskin gıda fiyatlarında yaşanacak artış olduğuna dikkat çekiyor. Enerji maliyetlerindeki yükselişin gübre, üretim ve lojistik giderlerini artırması, dünya genelinde gıda fiyatlarının hızla yükselmesine neden olabilir. Bu durum özellikle düşük gelirli ülkelerde ve dar gelirli kesimlerde ciddi bir yaşam maliyeti krizine yol açabilir.
Ekonomistler, savaşın uzaması halinde petrol fiyatlarının çok daha yüksek seviyelere çıkabileceğini ve bunun küresel bir resesyon riskini beraberinde getirebileceğini vurguluyor.
Türkiye açısından da riskler dikkat çekici. Uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artış, enflasyonu doğrudan yükseltirken cari açık ve döviz kuru üzerinde de baskı oluşturuyor.
Tüm bu gelişmeler ışığında ekonomistler ve uluslararası kuruluşlar, küresel ekonomide daha büyük bir krizin önüne geçilmesi için taraflara acil ateşkes çağrısı yapıyor. Aksi halde savaşın uzaması, dünya genelinde enflasyonun kalıcı hale gelmesine ve milyonlarca insanın yaşam standartlarının ciddi şekilde düşmesine neden olabilir.
