Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, en düşük emekli aylığı uygulamasına ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Erdursun, 2019 yılında devreye alınan “taban aylık tamamlama” sisteminin zaman içinde sosyal güvenlik sisteminin merkezine yerleştiğini belirterek, bunun uzun vadede ciddi sorunlar doğurduğunu söyledi.
Erdursun, “Başlangıçta düşük bir seviyede olan bu uygulama büyüdü ve bugün fiilen sistemin merkezine oturdu. Ancak burada kritik bir sorun var” diyerek şu tespitlerde bulundu:
-
Aylıkların tabandan tamamlanması kısa vadede en düşük gelirli grubu koruyor,
-
Ancak uzun vadede prim–maaş ilişkisini zayıflatıyor,
-
Ortalama emekli maaşını aşağı çekerek ‘herkes tabana yaklaşıyor’ algısı oluşturuyor.
“Prim yatırmanın anlamı kalmıyor” uyarısı
Mevcut sistemin çalışanlar açısından da olumsuz bir algı yarattığını vurgulayan Erdursun, “Primini yüksekten yatırmanın da, uzun süre çalışmanın da bir anlamı yok” düşüncesinin giderek yaygınlaştığını ifade etti.
Bu algının yalnızca bireysel mağduriyetlere yol açmadığını belirten Erdursun, aynı zamanda sosyal güvenlik sisteminin finansmanını da zedelediğine dikkat çekti.
Maaşı yükseltecek tek formül: Yeni model
Erdursun’a göre çözüm, taban aylık uygulamasını korurken prim etkisini güçlendiren yeni bir modelin hayata geçirilmesinden geçiyor. Yeni bir hesaplama sisteminin özellikle bugün çalışanlar için daha adil sonuçlar doğuracağını ifade eden Erdursun, mevcut emekliler için ise sorunun devam ettiğini söyledi.
İntibak düzenlemesi kaçınılmaz
Halihazırda emekli olmuş ve düşük maaşla geçinmek zorunda kalan milyonlarca kişi için intibak düzenlemesinin artık kaçınılmaz olduğunu vurgulayan Erdursun, bu konuda kapsamlı bir düzeltme mekanizmasına ihtiyaç olduğunu dile getirdi.
İntibak düzenlemesinin;
-
Prim günü,
-
Sigortalılık süresi,
-
Emeklilik yaşı,
-
Prime esas kazanç düzeyi
gibi kriterlere göre geçmişte oluşan kayıpları kısmen telafi etmeyi amaçlayan bir sistem olduğuna dikkat çekti.
