Sosyal Güvenlik Kurumu’nda (SGK) prime esas kazanç üst sınırı, 1 Ocak 2026 itibarıyla asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarıldı. Ancak emekli aylığı, çalışma hayatı boyunca SGK’ya bildirilen kazanca göre belirlendiği için primini asgari ücret üzerinden yatıran milyonlarca vatandaş emekli olduğunda en düşük maaşı almak zorunda kalacak.
SSK’lılarda tablo ne?
Habertürk’ün aktardığı verilere göre SSK’lı çalışanların prime esas kazançları işveren tarafından bildiriliyor. Yemek bedeli ve çocuk yardımı gibi bazı istisnalar dışında işçiye yapılan tüm ödemelerin prime esas kazanca dahil edilmesi gerekiyor.
2024 verilerine göre:
-
16 milyon 602 bin 868 SSK’lı çalışanın
6 milyon 744 bini (%40,62) asgari ücret üzerinden bildirildi. -
1 milyon 682 bin kişi asgari ücret ile %20 fazlası arasında,
-
2 milyon 270 bin kişi ise asgari ücretin %20-60 fazlası arasında kazanç bildirdi.
Asgari ücretin %65 ile %110 fazlası arasında kazanç bildirilenlerin sayısı 1 milyon 465 bin oldu.
Bu veriler ışığında, SSK’lı çalışanların %73,26’sının (12,16 milyon kişi) prime esas kazancı 2,1 asgari ücretin altında kaldı.
2,1 – 3 asgari ücret aralığı da eklendiğinde toplam çalışanların %85,6’sının prime esas kazancının 1 ila 3 asgari ücret arasında olduğu görülüyor.
BAĞ-KUR’lularda durum daha da çarpıcı
BAĞ-KUR’lular prime esas kazançlarını kendileri belirliyor. Ancak SGK verileri, 2024 yılında 3 milyon 66 bin 874 BAĞ-KUR’lunun:
-
3 milyon 56 bin 387’sinin primini asgari ücret üzerinden ödediğini ortaya koydu.
-
Asgari ücretin üzerinde kazanç bildiren BAĞ-KUR’lu sayısı yalnızca yaklaşık 10 bin kişi.
-
Tavan olan 7,5 kat üzerinden prim ödeyenlerin sayısı ise sadece 543 kişi.
Emekli aylığında hayal kırıklığı riski
Prime esas kazanç ne kadar yüksek bildirilirse hem SGK’nın prim geliri hem de ileride bağlanacak emekli aylığı o kadar artıyor. Ancak prim gün sayısı ve kazancı düşük olanların maaşının aşırı düşmemesi için 2019’dan bu yana her yıl kanunla artırılan “en düşük emekli aylığı” uygulanıyor.
Uzmanlara göre özellikle asgari ücretle çalışan SSK’lılar ve primini asgari ücret üzerinden yatıran BAĞ-KUR’lular, ileride en düşük emekli aylığını almak durumunda kalabilir.
Neden düşük gösteriliyor?
SSK’lılarda düşük bildirimin en önemli nedeni çalışanların büyük bölümünün zaten asgari ücretle çalışması. Ancak bazı işyerlerinde gerçek ücret daha yüksek olmasına rağmen daha az prim ödemek için SGK’ya asgari ücret üzerinden bildirim yapıldığı da değerlendiriliyor.
BAĞ-KUR’lularda ise özellikle küçük esnafın ödeme gücü temel neden olarak gösteriliyor. Ancak veriler, ödeme gücü olan işverenlerin de büyük bölümünün asgari ücret üzerinden prim yatırdığını ortaya koyuyor.
