Türkiye’nin dünya lideri olduğu fındıkta, üretici ile tüketici arasındaki fiyat makası giderek açılıyor. Serbest piyasada kabuklu fındık fiyatları düşüş gösterirken, market raflarında kavrulmuş ve paketlenmiş fındık fiyatlarının hızla yükselmesi dikkat çekiyor. Artan zayiat ve randıman düşüşü, raf fiyatlarını yukarı çekiyor.
Serbest piyasada kabuklu fındığın kilogram fiyatı 250 liraya kadar gerilerken, kavrulmuş ve paketli fındığın raf fiyatı bin 450 liraya, bazı ürünlerde ise bin 600 liraya kadar çıkıyor. Böylece üretici fiyatı ile tüketici fiyatı arasında yaklaşık 6 kata varan fark oluşuyor.
Kabuklu Fındık Fiyatı Geriledi
Giresun’da 2025 yılı içerisinde 350 liraya kadar yükselen kabuklu fındık fiyatı, yeni yılın ardından yaklaşık 100 liralık düşüşle 250 lira seviyelerine indi. Giresun kalite fındık ile levant kalite arasında ise yaklaşık yüzde 20’lik fiyat farkı bulunuyor.
Buna karşın market raflarında satılan kavrulmuş iç fındık fiyatları bin liradan başlayarak bin 450 liraya, bazı markalarda bin 600 liraya kadar ulaşıyor.
Randıman Düşüşü Zayiatı Artırdı
Sektör temsilcileri, serbest piyasa ile raf fiyatları arasındaki farkın en önemli nedeninin randıman düşüşü ve artan üretim maliyetleri olduğunu belirtiyor. Önceki yıllarda 500 gram kabuklu fındıktan ortalama 250 gram iç fındık elde edilirken, bu oran bu yıl yüzde 40 seviyelerine kadar geriledi.
Giresun’da fındığı üretimden tüketime kadar işleyen işletmeci Ayhan Akten, randıman kaybının maliyetleri ciddi şekilde artırdığını belirterek, “Kavrulan fındıktan çıkan temiz iç oranı azaldı. Çürük, buruşuk, nem ve rutubet gibi etkenler zayiatı artırıyor. Bu da fiyatlara doğrudan yansıyor. Bu yıl diğer yıllara göre yüzde 15-20 oranında ek maliyet oluştu” dedi.
Kavurma Sonrası Verim Yarı Yarıya Düştü
Üretim sürecine de değinen Akten, kabuklu fındığın kırma, ayıklama ve kavurma aşamalarından sonra ciddi kayıp yaşandığını ifade etti. “Eskiden 100 kilo fındık kavurduğumuzda 80 kilo net ürün alırdık. Şimdi bu miktar 55-60 kiloya kadar düştü. Sadece kırma ve kavurma işleminin fabrika maliyeti bile yüzde 35-40 seviyelerine ulaşıyor” diye konuştu.
Uzmanlar, randıman sorunu ve maliyet artışları devam ettiği sürece, fındıkta üretici fiyatları düşse bile raf fiyatlarının yüksek seyretmeye devam edebileceği uyarısında bulunuyor.
