Düzce denildiğinde akla ilk olarak doğa, yaylalar ve ormanlar geliyor. Ancak bu bereketli coğrafyanın sessiz kahramanları arasında bir canlı var ki; hem bölge ekonomisine katkı sağlıyor hem de Türkiye’nin genetik mirası olarak korunuyor: Yığılca Bal Arısı.
Bugün Düzce’de 836 işletmede toplam 58 bin arılı kovan bulunuyor. Yıllık ortalama 502 ton bal ve 14,5 ton balmumu üretimi gerçekleştiriliyor. Bu rakamlar yalnızca ekonomik bir başarıyı değil, aynı zamanda doğayla uyumlu sürdürülebilir üretimin de en güçlü örneklerinden birini ortaya koyuyor.
Özellikle Yığılca ilçesi, yıllardır arıcılığın merkezi konumunda. Bölgenin zengin florası, temiz havası ve doğal yapısı sayesinde burada üretilen bal, kalite açısından büyük ilgi görüyor. Ancak mesele yalnızca bal üretmek değil. Asıl önemli konu, Yığılca Arısı’nın korunması.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen “Evcil Hayvan Genetik Kaynaklarının Korunması ve Sürdürülebilir Kullanımı Entegre Projesi” kapsamında Yığılca Arısı özel koruma altına alınmış durumda. Çünkü bu arı türü; morfolojik, biyolojik ve genetik özellikleriyle diğer arı ırklarından ayrılıyor. Yani Yığılca Arısı sadece Düzce’nin değil, Türkiye’nin de önemli bir genetik değeri.
2017 yılında Yığılca’da oluşturulan 15 kilometrelik izole bölgeyle başlayan koruma süreci, 2022 yılında resmi tescille taçlandırıldı. Bu karar, aslında geleceğe bırakılan büyük bir mirasın da ilanı oldu.
Üstelik verilen destekler de küçümsenecek gibi değil. Projeye kayıtlı 49 arı yetiştiricisine, 2 bin 605 kovan için toplam 1 milyon 302 bin 500 TL destek sağlanacak. Bu destekler sayesinde hem üretici korunuyor hem de yerli gen kaynaklarının devamlılığı sağlanıyor.
Bir diğer dikkat çekici nokta ise ana arı üretimi. Düzce’de 11 işletmede yılda 19 bin 200 adet ana arı üretimi gerçekleştiriliyor. Bu durum, bölgenin yalnızca bal üretiminde değil, arıcılık altyapısında da önemli bir merkez haline geldiğini gösteriyor.
Bugün soframıza gelen bir kaşık balın arkasında; büyük bir emek, doğaya duyulan saygı ve yıllardır sürdürülen bilinçli bir koruma mücadelesi bulunuyor. Yığılca Arısı’nın korunması, aslında geleceğin tarımını ve doğal dengesini korumak anlamına geliyor.
Düzce’nin dağlarında vızıldayan bu küçük canlılar, belki de bölgenin en büyük hazinesi olmaya devam ediyor.
