Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’da tırmanan gerilimin küresel petrol arzında tarihin en büyük kesintilerinden birine yol açtığı uyarısında bulundu. Ajans, artan risklere karşı ülkeleri radikal önlemler almaya çağırdı.
Dünya petrol trafiğinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatın durma noktasına gelmesi, ham petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine taşıdı. IEA, bölgedeki askeri çatışmaların eşi benzeri görülmemiş bir küresel enerji krizini tetiklediğini açıkladı.
Ajans, piyasayı rahatlatmak için stratejik rezervlerden 400 milyon varil petrolün devreye alınacağını duyurdu. Ancak bu adımın tek başına yeterli olmayacağına dikkat çekilerek, tüketimin hızla düşürülmesi için “acil davranış değişikliği” çağrısı yapıldı.
Küresel petrol talebinin yaklaşık yüzde 45’ini oluşturan ulaşım sektörüne özel vurgu yapan IEA, bir dizi kritik öneri sıraladı. Buna göre uzaktan çalışma modelinin yaygınlaştırılması, otoyollarda hız limitlerinin en az 10 kilometre düşürülmesi ve özel araç kullanımının azaltılarak toplu taşımanın teşvik edilmesi gerektiği belirtildi.
Ayrıca büyükşehirlerde trafik ve yakıt tüketimini azaltmak için “tek-çift plaka” uygulamasının gündeme alınması, araç paylaşım modellerinin yaygınlaştırılması ve ticari taşımacılıkta yük optimizasyonunun sağlanması önerildi.
Hava yolu ulaşımında ise alternatifin mümkün olduğu durumlarda uçuşların azaltılması çağrısı yapılırken, enerji güvenliği için çift yakıtlı araçların benzine yönlendirilerek LPG stoklarının temel ihtiyaçlara ayrılması gerektiği ifade edildi.
IEA, sanayi sektöründe de verimlilik artırıcı adımların hızlandırılması gerektiğini vurgulayarak, küresel ölçekte koordineli bir tasarruf sürecinin kaçınılmaz hale geldiğine dikkat çekti.
